تبلیغات
ساخت و تولید- مکانیک - ماشینکاری مته

ساخت و تولید- مکانیک

پنجشنبه 16 مهر 1388

ماشینکاری مته

نویسنده: امیر حسین اولادان   طبقه بندی: ماشین ابزار، 

ماشینکاری مته
معمولاً سوراخهای گرد با ماشینهای ابزاری به نام ماشین مته فشاری سوراخکاری می شوند. اصطلاح ماشین مته مفهوم وسیعی دارد و انواع مشاینهای سوراخکاری در برمی گیرد. بسیاری از عملیات دیگر به جز سوراخکاری نیز با ماشینهای مته انجام می شود که بعضی از آنها سنگزنی، خزینه زنی، تیزکاری، برقوزنی، صیقلکاری و قلاویزکاری هستند. در تولید انبوه برای سوراخکاری نقاط خاصی از
قطعه با اندازه دقیق و در موقعیت دلخواه مهارت بسیار لازم است به گونه ای که ماشینکار باید قادر به تنظیم درست و تعین جای دقیق سوراخ باشد.


ساختمان دستگاه
برای آنکه ماشین مته بتواند کار رضایت بخشی ارائه دهد ماشینکار باید با اجزای ماشین و طرز کار آن به حد کافی آشنا باشد. همچنین ماشینکار باید قادر به راه اندازی درست دستگاه، انتخاب سرعت و باردهی درست و استفاده از خنک کننده های مناسب باشد.

اجزای ماشین مته
ماشین مته رومیزی و ماشین مته پایه دارمعمولترین ماشینهایی هستند که در کارگاههای بزرگ و کوچک صنعتی یافت می شوند.
ماشینهای مته برای انجام سه منظور، دوران ابزار برش (مته، مته خزینه ئو غیره)، پیشروی ابزار در گوشت قطعه و نگهداری قطعه کار طراحی می شوند.

سردستگاه
طرح سردستگاه برحسب نوع دستگاه فرق می کند در اغلب دستگاهها موتور الکتریکی در سردستگاه قرار دارد و حرکت محور اصلی در سه تا پنج سرعت مختلف با لغز اندن تسمه بر روی پولی تأمین می شود. برای طولانی تر شدن عمر تسمه باید کشش تسمه به اندازه ای باشد که برای تغییر جای آن نیاز به شل کردن مجدد نباشد.


محور اصلی
قطعه ای است استوانه ای شکل که دارای حرکت دورانی و عومی در داخل بوش یاتاقان است و معمولاً از فولاد آلیاژی ساخته می شود. دنده شانه ای روی محور اصلی حرکت عمودی آن را تأمین می کند و موجب پیشروی آن دورن گوشت قطعه کار می شود.
بعضی از ماشینهای مته عمودی دارای جعبه دنده هستند که موجب افزایش قدرت محور می شود و کاهش سرعت محور نتیجه افزایش قدرت آن است. در بعضی از ماشینها برای خلاصی جعبه دنده از اهرمی که بر روی دستگاه جاسازی شده است استفاده می شود.


میز
بر روی ستون اصلی دستگاه قرار دارد و برای استقرار در موقعیتهای مناسب دارای توانایی حرکت عمودی و افقی است. اغلب میزها دارای شیارهایی هستند که قطعه کار یا گیره را می توان با پیچ بر روی آن بست.
پایه- تمام دستگاه بر روی آن مستقر است و قطعه ای است که به صورت ریختگی و سنگین ساخته می شود. پایه دارای شیارها و سوراخهایی است که برای بستن آن به زمین و نیز محکم کردن قطعه بر روی آن به کار می روند.


باردهی
براده برداری در ماشینهای مته به دو صورت دستی و خودکار انجام می شود. بار برحسب صدم میلیمتر بر هر دور تعریف می شود و عبارت است از اندازه پیشروی ابزار برش در گوشت قطعه به ازای هر دور گردش محور. باردهی خودکار همواره به عنوان باردهی برقی شناخته می شود. در کارهای سبک از ماشینهای مته به ازای هر دور گردش محور. باردهی خودکار همواره به عنوان باردهی برقی شناخته می شود. در کارهای سبک از ماشینهای مته با اهرم دستی یا چرخ دستی استفاده می شود.


ظرفیت
این مشخصه در ماشینهای مته به چند صورت تعریف می شود: معمولاً با فاصله میان نوک مته تا مرکز ستون دستگاه یا با فاصله میان پایین ترین موقعیت لبه بالایی میز تا بالاترین وضعیت نوک محور، یا با فاصله حرکت محور از بالاترین تا پایین ترین موقعیت خود و یا با بزرگترین مته یا ابزار برشی که بتوان روی محور سوار کرد.


انواع عملیات
در هر عملیاتی که با ماشین مته انجام می شود تشخیص صدای خوب و نیز به کاربردن روش آزمون و خطا اهمیت بسیار دارد. دستورالعملهای خشک و مجرد برای کار با ماشین مته عملی نیست زیرا ترکیب و سختی مواد، نوع دستگاه، چگونگی ابزار برش، نوع روغن، عمق سوراخ و بسیاری عوامل دیگر بر انتخاب سرعت دوران و سرعت باردهی برای سوراخکاری هر قطعه موثر هستند. بنابراین هر پیشنهادی را می توان به عنوان راهنما پذیرفت ولی ماشینکار باید در عین رعایت این پیشنهادها، سرعتهای باردهی و دوران را برای هر عملیات معین هوشمندانه تنظیم کند.

راهنمایی برای سوراخکاری
پیش از فرورفتن مته در قطعه ، ماشین کار باید اطمینان یابد که نوک مته در محل دقیق آن قرار گرفته است . غالباٌ نوک مته در محل سنبه نشان قرار نمی گیرد و در نتیجه سوراخی بیرون از مرکز پدید می آورد .
ماشینکار باید برای اجتناب از این پدیده پیش از شروع کار دایرهای به مر کز سوراخ بر روی قطعه رسم کند و در ابتدای کار مراقب باشد که سوراخ نسبت به دایره ی رسم شده بیرون از مرکز نشود . اگر دایره ی کوچکی که در ابتدا ، ایجاد میشود با دایره ی رسم شده هم مرکز نباشد باید مته را بیرون بکشد و با به کار بردن اسکنه ی نوک تیز شیار هایی را به طرف نقطه ای که مته باید بدان سو رانده شود ایجاد کند تا بتواند مته را به مرکز رسم شده باز گرداند . اگر مته به اندازه ای در قطعه کار فرو رود که قطر سوراخ به اندازه ی اصلی برسد دیگر برای جابجا کردن مته و تغییر مرکز سوراخکاری بسیار دیر خواهد بود.پس از تعیین سرعت مناسب می توان دستگاه را روشن و مته را به طرف پایین هدایت و به آهستگی شروع به براده برداری کرد تا نوک مته در قطعه کار نفوذ کند و آنگاه باید از درستی انجام کار اطمینان حاصل کرد .

باردهی و سرعت
در سوراخ کاری های کم قطر خطر شکستن مته بسیار زیاد است .مگر اینکه سرعت و بار دهی به دقت تنظیم شده باشند ، به ویژه هنگامی که نوک مته طرف دیگر قطعه کار را می شکافد و بیرون می آید . به طور کلی سرعت زیاد و باردهی سبک برتری دارد .بهتر این است که خطا بر اثر سرعت زیاد باشد تا به علت باردهی سنگین (به جز در مورد چدن که استعداد بار دهی سنگین نا معمول را هم دارد ) . سرعت را می توان تا هنگام ظاهر شدن نشانه های سایش در لبه های بیرونی مته افزایش داد . اما اما پس از مشاهده ی سایش باید سرعت را کاهش داد و در حد مؤثر ثابت نگهداشت .
خارج شدن براده از لبه ی شیارهای برنده ی مته نشانه ی سرعت زیاد و نیز نشانه ی مسلم باردهی سنگین یا مجال لبه است . اگر لبه ی جان مته شکاف بردارد این امر نشانه ی باردهی بیش از اندازه برای مجال موجود لبه است و در این صورت یا باید اندازه ی باردهی را فرو کاست یا مجال لبه را افزایش داد و یا حتی برای حل مشکل ، هر دو کاررا باید انجام داد . همچنین بزرگی بیش از اندازه ی مجال لبه در مرکز یا در هر نقطه ی دیگر آن می توا ند موجب لب پریدگی مته شود . بنابراین اگر مته به درستی سنگ زده شود با کاهش باردهی این مشکل نیز بر طرف می شود.

سوراخکاری
سوراخکاری عمده ترین کاربرد ماشین مته است. به عنوان تعریفی کلی سوراخکاری عبارت است از بیرون آوردن گوشت قطعه به گونه ای که در آن سوراخی دایروی پدید آید. قبل از انجام سوراخکاری نخست باید با رسم دو خط عمود بر هم مرکز سوراخ را مشخص و سپس برای استقرار نوک مته نقطه تلاقی دو خط رسم شده را به سنبه نشان کرد هرگز نباید بدون ایجاد فرورفتگی با سنبه نشان عملیات سوراخکاری را شروع کرد

مته
معمولاً از فولاد کربن دا یا فولاد تندبر ساخته می شود. مته های ساخته شده از فولاد کربن دار برای کارهای تولیدی با سرعت بالا مناسب نیستند. این نوع مته ها باید نسبت به مته های فولاد تندبر در سرعت کمتری به کار روند.
تمام مته ها دارای سه بخش اصلی هستند: ساقه، بدنه و نوک که اندازه های آنها بسیار گوناگون است. پیش از به کار بردن هر نوع مته باید اطمینان یافت که به درستی سنگ زده شده باشد.


قلاویزکاری
از ماشین مته برای عملیات قلاویزکاری و رزوه تراشی در سوراخها نیز استفاده می شود. قلاویزکاری دقیق دستی با ماشین مته بدین صورت انجام می شود که قطعه را در همان موقعیت سوراخکاری روی میز قرار می دهیم، آچار قلاویز را در انتهای ساقه چهارگوش قلاویز دستی با آن درگیر می کنیم، مرغک ماشین تراش را در حفره سر محور اصلی ماشین مته جا می زنیم و سپس قلاویز را در سوراخ قطعه کار می گذاریم و نوک مرغک را در حفره مته جا می زنیم و سپس قلاویز را در سوراخ قطعه کار می گذاریم و نوک برای وارد آوردن فشار یکنواخت بر قلاویز دستی استفاده می کنیم (فشار نباید بیش از اندازه باشد) و همزمان قلاویز را با آچار در سوراخ قطعه می چرخانیم. در واقع در این عملیات از ماشین مته عمدتاً به عنوان راهنمای دقیقی برای قلاویز دستی استفاده می شود.


خزینه زنی
عملیاتی که موجب ایجاد حفره مخروطی شکل در انتهای سوراخ گردد اصطلاحاً خزینه زنی نامیده و بدین منظور از ابزار برش یا برقوی مخروطی استفاده می شود. مراحل عملیات خزینه زنی عبارت است از: بستن درست قطعه کار، نصب مته خزینه زینی در سه نظام دستگاه، تنظیم مته با قطعه کار، انتخاب سرعت مناسب محور و دقت در باردهی به مته. مته خزینه زنی باید با سرعت نسبتاً کند دوران کند و عملیات خزینه زنی بر روی فولاد باید در زیر ریزش روغناب انجام شود تا کار به نرمی پیش رود. بستن نادرسن قطعه، استفاده از ابزار کند و سرعت بیش از اندازه موجب خزینه زنی ناهموار می شود.



برقوزنی
برای دقیق کردن اندازه و نیز پرداختکاری بدنه سوراخها از عملیاتی موسوم به برقوزنی استفاده می شود. با برقوی دستی می توان سوراخ را درست به اندازه دلخواه درآورد و پرداختکاری کرد. برای این منظور باید سوراخ را به اندازه 4/0 میلیمتر کوچکتر از قطر اصلی سوراخکاری کرد و آنگاه با برقو به اندازه دلخواه رسانید. برای مثال اگر در نقشه برقوی 12 میلیمتر خواسته شده باشد از مته ی 4/0 میلیمتر کوچکتر از 12 میلیمتر استفاده کرد.
برای ورود راحت تر برقر به داخل سوراخ قطعه کار برقو دارای شیب مخروطی ملایمی است. از این رو برای آنکه دقت دلخواه در سر سوراخ به دست آید پس از برقو زدن کامل بدنه سوراخ باید عملیات برقوزنی را تا هنگامی که انتهای برقو به اندازه 40 میلیمتر از ته سوراخ خارج شود ادامه داد. برقو را هرگز نباید در جهت خلاف تیغه های آن به دوران در آورد زیرا این عمل موجب شکسته شدن یا لب پریدگی تیغه های آن می شود.

منبع:http://www.hadionline.net/showthread.php?tid=2074

نظرات() 
www.dailystrength.org
سه شنبه 17 مرداد 1396 10:05 ق.ظ
My spouse and I absolutely love your blog and find many of your post's to be just what I'm looking for.
can you offer guest writers to write content available for you?
I wouldn't mind writing a post or elaborating on a number of the subjects you write with
regards to here. Again, awesome weblog!
http://jocelynnestle.weebly.com/blog/alleviating-leg-length-discrepancy-with-shoe-lifts
جمعه 13 مرداد 1396 04:37 ب.ظ
I'm curious to find out what blog system you're working with?
I'm having some minor security issues with my latest blog and I would like to find something more secure.
Do you have any suggestions?
mairatkach.hatenablog.com
شنبه 7 مرداد 1396 08:08 ق.ظ
Your style is really unique compared to other people I have read stuff from.
Thank you for posting when you have the opportunity, Guess I'll
just book mark this site.
Sharyn
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 02:44 ق.ظ
Wow, amazing blog format! How lengthy have you ever been blogging for?
you made running a blog look easy. The entire glance of your web site is fantastic,
as smartly as the content material!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
  • ابر برچسبها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :